دستگاه روغن گیری مخصوص دانه های نرم، نوعی پرس سرد است که برای استخراج روغن از دانه هایی با بافت لطیف و درصد چربی بالا طراحی شده است. این دانه ها در مقایسه با دانه های سخت، به فشار کمتر و کنترل حرارت دقیق تری نیاز دارند؛ زیرا با کوچک ترین افزایش دما، کیفیت روغن کاهش یافته و طعم آن تلخ می شود.
به همین دلیل، دستگاه روغن گیری دانه های نرم معمولاً دارای:
است تا فرآیند استخراج بدون سوختگی و با بالاترین کیفیت انجام شود.
این دستگاه برای روغن گیری از دانه هایی مثل کنجد ممتاز، چیا، شاهدانه، بادام، فندق، گردو و تخم کتان کاربرد دارد و در کارگاه های کوچک، عطاری ها، فروشگاه های محصولات سالم و خطوط تولید نیمه صنعتی استفاده می شود.
دانه های نرم دسته ای از بذرهای روغنی هستند که به دلیل ساختار حساس و درصد بالای چربی، هنگام روغن گیری نیازمند دمای پایین و فشار ملایم هستند. این دانه ها معمولاً ویژگی های زیر را دارند:
چربی بالا باعث می شود بسیار سریع به مرحله استخراج برسند؛ اما اگر دستگاه مناسب نباشد، بافت آن ها می سوزد و طعم روغن تغییر می کند.
در مقایسه با دانه هایی مثل کلزا یا آفتابگردان، بافت ملایم تری دارند و فشار زیاد باعث تخریب کیفیت روغن می شود.
اگر دمای دستگاه از حد استاندارد بالاتر برود، اسیدهای چرب آن ها اکسید شده و ارزش غذایی کاهش می یابد.
به همین دلیل دستگاه های مخصوص دانه های نرم باید پرس سرد واقعی و دارای سیستم کاهش حرارت باشند.
روغن استخراج شده از این دانه ها معمولاً:
دانه های نرم به دلیل ساختار لطیف و درصد چربی بالا، در زمان روغن گیری بسیار حساس هستند و اگر تحت فشار زیاد یا دمای بالا قرار بگیرند، کیفیت روغن به شدت افت می کند.
به همین دلیل، استفاده از دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم کاملاً ضروری است. این دستگاه ها به صورت تخصصی طراحی شده اند تا فرآیند استخراج با دمای پایین و فشار کنترل شده انجام شود.
دلایل اصلی نیاز به دستگاه مخصوص عبارتند از:
دانه هایی مثل بادام، گردو، کنجد ممتاز یا شاهدانه خیلی زود می سوزند. دستگاه معمولی نمی تواند گرما را کنترل کند و نتیجه آن:
پرس سرد استاندارد برای دانه های نرم خروجی بیشتری دارد، چون مارپیچ دستگاه ضخامت و طراحی ویژه ای دارد و دانه ها زیر فشار غیرضروری له نمی شوند.
اُمگا ۳ و اُمگا ۶ موجود در دانه های نرم در برابر گرما بسیار حساس اند.
دستگاه مخصوص امکان استخراج روغن درمانی و خوراکی با بالاترین ارزش غذایی را فراهم می کند.
دانه های نرم اگر با دما یا سرعت نامناسب روغن گیری شوند، بوی نامطبوعی ایجاد می کنند؛ دستگاه مخصوص این مشکل را کاملاً رفع می کند.
به طور خلاصه، دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم باعث می شود روغن نهایی:
بهترین دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم دستگاهی است که بتواند فشار و حرارت را در تمام مراحل کاملاً کنترل کند و دمای خروجی روغن را پایین نگه دارد. ویژگی های یک دستگاه ایده آل برای این نوع دانه ها عبارت است از:
دستگاه باید توانایی استخراج روغن در بازه دمایی ۲۵ تا ۴۵ درجه را داشته باشد تا مواد مغذی روغن از بین نرود.
مارپیچ دستگاه های دانه سخت، بافت دانه های نرم را له می کند و باعث سوختگی می شود.
مارپیچ مناسب دانه های نرم:
قدرت بیش از حد بالا باعث افزایش گرما می شود.
مناسب ترین موتور:
یکی از اصلی ترین معیارها در انتخاب بهترین دستگاه روغن گیری دانه های نرم، وجود یک سیستم خنک کننده ی قوی است تا فرآیند استخراج در طولانی مدت بدون افزایش دما ادامه پیدا کند.
بهترین مدل ها از استیل 304 یا 316 ساخته می شوند که:
از آنجایی که دانه های نرم روغن بیشتری دارند، بهترین دستگاه ها مجهز به:
بهترین انتخاب، مدلی است که:
تفاوت دستگاه های مخصوص دانه های نرم با دستگاه های دانه های سخت بسیار مهم و تعیین کننده است؛ زیرا هر گروه از دانه ها ویژگی های متفاوتی دارند و برای استخراج روغن با کیفیت باید از دستگاه مناسب خود استفاده شود.
دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم معمولاً طراحی ملایم تری دارد، در حالی که دستگاه دانه های سخت باید مقاومت بیشتری ارائه دهد.
در جدول زیر مقایسه واضح و کاربردی هر دو دستگاه آورده شده است:
ویژگی ها | دستگاه روغن گیری دانه های نرم | دستگاه روغن گیری دانه های سخت |
نوع مارپیچ (ماردون) | مارپیچ پهن، با فشار ملایم | مارپیچ تیزتر و فشرده تر برای ایجاد فشار بالا |
میزان حرارت خروجی | بسیار پایین (پرس سرد واقعی) | معمولاً بالاتر به دلیل سختی دانه ها |
قدرت موتور | متوسط با دور پایین | موتور قوی تر برای خرد کردن دانه های خشک و سفت |
مناسب برای | کنجد، بادام، گردو، چیا، شاهدانه | کلزا، آفتابگردان، سویا، دانه انگور |
میزان حساسیت دانه | بسیار حساس به حرارت | کمتر حساس به گرما و فشار |
کیفیت روغن نهایی | ارزش غذایی بالا، طعم طبیعی تر | روغن صنعتی تر یا مناسب پخت و پز |
مصرف انرژی | کمتر | بیشتر |
ریسک سوختگی دانه | زیاد در صورت استفاده از دستگاه نامناسب | بسیار کم |
کاربرد | تولید روغن خوراکی درمانی و با کیفیت بالا | تولید روغن صنعتی و حجم بالا |
دانه های نرم به آن دسته از بذرهای روغنی گفته می شود که بافت لطیف، درصد چربی بالا و حساسیت زیادی نسبت به گرما دارند. این دانه ها اگر در دستگاه نامناسب قرار بگیرند، خیلی سریع می سوزند و کیفیت روغن کاهش می یابد.
مهم ترین دانه های نرم عبارتند از:
کنجد یکی از چرب ترین دانه ها است و برای تولید روغن باکیفیت، حتماً نیاز به دستگاه پرس سرد مخصوص دارد.
شاهدانه دارای امگا ۳ و امگا ۶ بالا است و حرارت زیاد باعث ازبین رفتن ارزش غذایی آن می شود.
یکی از حساس ترین دانه ها بوده و سریع می سوزد؛ فقط دستگاه دانه نرم قادر به استخراج روغن سالم از چیا است.
بادام بافت بسیار لطیف دارد و باید با فشار ملایم و دمای کنترل شده پرس شود.
فندق نیز مانند بادام روغن غلیظ و پرچرب تولید می کند و به دستگاهی با قدرت ملایم نیاز دارد.
یکی از غنی ترین دانه ها از نظر امگا ۳ بوده و به شدت به گرما حساس است.
روغن گردو اگر در دستگاه دانه سخت گرفته شود، کیفیتش به طور چشمگیری افت می کند.
دارای امگا ۳ بالا و نقطه دود پایین است؛ حرارت زیاد به راحتی باعث تلخی روغن می شود.
بافت نرم و روغن بالا دارد و در دستگاه پرس سرد مخصوص، بهره وری بیشتری دارد.
روغنی که از دانه های نرم استخراج می شود، به طور معمول یکی از باارزش ترین و سالم ترین انواع روغن های گیاهی محسوب می شود. دلیل این موضوع ساختار لطیف دانه ها و درصد بالای اسیدهای چرب مفید مانند امگا 3، امگا 6 و آنتی اکسیدان های طبیعی است. به همین دلیل، اگر فرایند استخراج توسط دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم به شکل اصولی و تحت پرس سرد انجام شود، کیفیت نهایی روغن بسیار بالا خواهد بود.
اگر دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم از نوع پرس سرد واقعی و مجهز به سیستم کنترل حرارت باشد، خروجی روغن:
خواهد بود. اما اگر دستگاه مناسب نباشد یا ماردون طراحی اشتباهی داشته باشد، کیفیت به شدت افت می کند و روغن حتی ممکن است غیرقابل مصرف شود.
خرید دستگاه مناسب، مهم ترین تصمیم برای افرادی است که قصد تولید روغن با کیفیت را دارند؛ زیرا دانه های نرم بسیار حساس اند و هر دستگاهی نمی تواند روغنی سالم و استاندارد ارائه دهد. در ادامه نکات ضروری برای انتخاب بهترین دستگاه را می بینید:
دستگاه باید توانایی حفظ حرارت پایین در طول استخراج را داشته باشد. برخی دستگاه ها فقط «ظاهر پرس سرد» دارند اما در واقع دما را به بیش از 50 درجه می رسانند و کیفیت را نابود می کنند.
مارپیچ باید پهن تر و ملایم تر از دستگاه های دانه سخت باشد. طراحی اشتباه باعث سوختگی و تلخی روغن می شود.
موتور باید قدرت کافی برای استخراج بدون لرزش و فشار غیرضروری داشته باشد. برای دانه های نرم، موتورهای دور پایین کیفیت بسیار بهتری ارائه می دهند.
استفاده از فولاد ضد زنگ یا استیل غذایی بسیار مهم است تا در تماس با دانه روغن، واکنش شیمیایی ایجاد نشود.
به خصوص برای دانه های پرچرب مثل کنجد و گردو، تمیز کردن سریع دستگاه نقش زیادی در ماندگاری و طعم روغن دارد.
این قابلیت به کاربر اجازه می دهد فشار مناسب هر دانه را انتخاب کند و خروجی روغن را افزایش دهد.
قبل از خرید باید مشخص کنید تولید شما خانگی، نیمه صنعتی یا صنعتی است. ظرفیت دستگاه در هزینه نهایی و سرعت تولید بسیار اثرگذار است.
به دلیل حساسیت دانه های نرم، دستگاه باید همیشه قابل سرویس و پشتیبانی باشد. خرید از شرکت هایی مانند نیاوران که خدمات تخصصی ارائه می دهند، ریسک تولید را نزدیک صفر می کند.
دانه های نرم به دلیل بافت لطیف، چربی بالا و حساسیت زیاد نسبت به حرارت، نیازمند استفاده از دستگاه روغن گیری برای دانه های نرم هستند. دستگاه های معمولی توان کنترل فشار و دمای مناسب این دانه ها را ندارند و همین مسئله باعث کاهش کیفیت روغن، تغییر طعم و ازبین رفتن ارزش غذایی می شود.
اگر هدف شما تولید روغن سلامت محور و با کیفیت بالا است، انتخاب یک دستگاه تخصصی برای این نوع دانه ها ضروری خواهد بود. همچنین شناخت دقیق ویژگی های هر دانه، نوع مارپیچ دستگاه، قدرت موتور و سیستم پرس سرد کمک می کند بهترین خروجی را به دست بیاورید.
